काठमाडौं । आवाज नसुन्नेका लागि आवाजको काम संकेतले गर्दछ । हरेक वर्ष सेप्टेम्बर २३ तारिख अर्थात् आजका दिन विश्व सांकेतिक भाषा दिवस मनाइन्छ ।

सन् २०२१ को सांकेतिक भाषा दिवसको नारा वीई इग्न् फर ह्युमन राइटस् (हामी मावन अधिकारका लागि सांकेतिक भाषा) रहेको छ । सबैका लागि बोलिचालिको भाषा मैत्रीपूर्ण नहुने भएकाले सांकेतिकसँगै शारीरिक दुर्वलतालाई पनि आवश्यक मैत्रीपूर्ण संरचनाको प्रविधि माध्यमको सेवा, सुविधा र समाचारको जानकारी पाइन्छ ।

संयुक्त राष्ट्र संघको दीर्घकालीन लक्ष्यका सूचिमा सांकेतिक भाषाको प्रवद्र्धन र प्रयोगलाई पनि महत्वका साथ राखिएको छ । सन् २०१८ मा प्रथम पटक यो दिन मनाइएको हो । सबैलाई एकैसाथ विकासको मूलधारमा उभ्याउनु दिवसको लक्ष्य छ ।

विश्वका हरेक कुना कन्दराका नेतृत्वले स्थानीय, राष्ट्रिय र क्षेत्रीय तवरमा सांकेतिक भाषाको प्रयोगलाई समावेश गर्न सकून् भन्ने संकल्पका साथ अन्तर्राष्ट्रिय सांकेतिक भाषा दिवस मनाउन थालिएको संयुक्त राष्ट्रसंघले जनाएको छ । सन् २०२१ को अन्तर्राष्ट्रिय सांकेतिक भाषा दिवसको प्रभाव सबैमा पर्न आवश्यक रहेको मानव अधिकारकर्मी कृष्ण पहाडीले जनाएका छन् ।

विश्वभर ७ करोड २ लाख व्यक्ति सुस्त श्रवणशक्ति भएको विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएको छ । यी मध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी मानिस विकासोन्मुख देशमा पर्छन् भने ३०० भन्दा बढी प्रकारका सांकेतिक भाषा प्रयोग गर्ने गरेको विश्व भाषा अध्ययन केन्द्रले जनाएको छ ।

नेपाली सञ्चार माध्यम टिभीले समाचार तथा कार्याक्रम प्रसारण गर्दा, स्वास्थ्य मन्त्रालयको कोरोना अपडेट लगायतमा सांकेतिक भाषा (दोभाषे) राखिएको हुन्छ ।

दोभाषेले गर्दा सुस्तश्रवणले सबै कुराको जानकारी सहजै बुझ्न सक्छन् । औपचारिक र अनौपचारिक कार्यक्रममा दोभाषेको प्रयोगले सुस्तश्रवणलाई भाषा बुझ्न सजिलो भएको छ ।