अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सयौँको ज्यान जानेगरी भएको प्रदर्शनलाई लिएर सैन्य हस्तक्षेप गर्ने बारम्बार धम्की दिएपछि इरानका विदेशमन्त्रीले सोमबार इस्लामिक गणतन्त्र युद्ध र वार्ता दुवैका लागि तयार रहेको बताउनुभएको छ। सुरुमा आर्थिक गुनासोबाटसुरु भएको दुई हप्ताभन्दा बढी लामो विरोध प्रदर्शन सन् १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिपछि इरानमा शासन गर्दै आएको इस्लामिक प्रशासनका लागि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ ।

सङ्कटको गम्भीरताको सङ्केतपछि इरानी अधिकारीहरूले ८४ घण्टादेखि इन्टरनेटमा प्रतिबन्ध लगाएका छन् । सरकारले इन्टरनेटमा प्रतिबन्ध लगाउनु अधिकारकर्मीहरूको बुझाइमा इरानमा चलिरहेको आन्दोलनबारे नागरिकलाई यथार्थ तथ्य लुकाउनु र जानकारी बाहिरिन नदिनु हो।

नर्वेमा मुख्यालय रहेको एक इरानी गैरसरकारी संस्था इरान ह्युमन राइट्स (आईएचआर) ले कम्तीमा १९२ प्रदर्शनकारीको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ । “अप्रमाणित रिपोर्ट अनुसार सयौँको सङ्ख्यामा आन्दोलनकारीको मृत्यु भएको छ । आइएचआरले भनेको छ, “केही स्रोतले आन्दोलनका क्रममा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या दुई हजारभन्दा बढी पुगेको हुनसक्ने र दुई हजार ६०० भन्दा बढी पक्राउपरेको बताएका छन् ।”

इरानमा प्रतिबन्धित विपक्षी समूह पिपुल्स मुजाहिद्दिन (एमइके) ले आफ्नो स्रोतलाई उद्धृत गर्दै तीन हजारभन्दा बढी व्यक्ति मारिएको बताएको छ । इरानको सरकारी मिडियाले सुरक्षा बलका दर्जनौँ सदस्यहरू मारिएको र उनीहरूको अन्त्येष्टि सरकार समर्थक र्यालीमा परिणत भएको बताएको छ। इरानबाट निस्किने समाचा् संस्था तथा पत्रपत्रिकाहरूले प्रदर्शनको आकर्षण क्रमशः घट्दै गइरहेको बताएका छन् ।

तेहरानका गभर्नर मोहम्मद सादेग मोटामेदियनलाई उद्धृत गरी एक टेलिभिजनमार्फत प्रशारित अन्तवार्तामा प्रदर्शन घटिरहेको बताइएको छ । सरकारले ‘दङ्गा’ का पीडितहरूका लागि तीन दिने राष्ट्रिय शोकको घोषणा गरेसँगै सोमबार तेहरानमा प्रदर्शन निकालिएको छ । इस्लामिक गणतन्त्रको संस्थापन पक्षधरहरूले प्रदर्शनमा व्यापक सहभागिता भएको तस्बिर प्रसारण गरेको छ ।