काठमाडौं। नेपालको एकमात्र पुर्ण स्वचालित किसान मैत्री मिल हो आरजु राइस मिल ।

२०१९ देखि सुरु भएको यो मिलले किसानसँग हातेमालो गर्दै किसान उद्यमशिलता, कृषिलाई प्राविधिकरण र आधुनिकीकरण, चामलमा आत्मनिर्भर बनाउनुका साथै उपभोक्तामाझ उच्च गुणस्तरीय चामल उपलब्ध गराउने उदेश्य लिएको बजार निर्देशक वसन्त ढुङ्गानाले बताएका छन् ।

उपभोक्ताको माग बमोजिम मिलले उन्नत जातका बीउबिजन किसानलाई सहज र सरल ढंगले उपलब्ध गराउँदै आएको निर्देशक ढुङ्गानाले बताए ।

‘मिलले धान लगाउनु अगावै किसानहरुका लागि न्यूनतम समर्थन मूल्य तोक्ने गर्छ । यसले किसानहरुलाई टाढा टाढाको बजार खोजि राख्नु पर्दैन, के कति आम्दानी हुन्छ भन्नेबारे किसान अग्रिम नै जानकार हुन्छन्’ उनले भने ।

निर्देशक ढुङ्गानाका अनुसार किसानलाई बैंकसँग कर्जा लिन र बाली बीमाका लागि सहजीकरण, काट्ने प्रविधिमा सहयोग र ढुवानीका हर्भेस्टरबाट सिधै ट्रयाकटरमा जान्छ र ट्रयाकटरले मिल सम्म ढुवानी गर्छ ।

राइस मिलसंग जोडिएका किसानहरु निकै हर्षित रहेको ढुङ्गानाको भनाइ छ । ‘भनेको समयमा मुल्य नपाउने अवस्था किसानले खेप्नु परेको छैन् । धान मिलगेटमा आएको दुइ देखि तीन दिन भित्र भुक्तानी ग्यारेन्टि नै गरेका छौँ ‘ उनले भने ।

हालसम्म मिल मोरङ, सुनसरी, झापामा बढी फोकस गरेर सञ्चालन गरिरहेको निर्देशक ढुङ्गानाले बताए। ‘हाम्रो लक्ष्य २५ सय देखि तीन हजार बिघा जमिनमा धान उत्पादन गर्ने रहेको छ । यो मोडल सफल भएपछि बिस्तारै पूर्व देखि पश्चिम सम्मका किसानहरुलाई जोड्दै जाने योजना छ’ उनले भने ।

मिलले किसानलाई बेला बेला सहयोग पनि गर्दै आएको छ । धानबालीमा के समस्या आयो, कसरी आयो, समाधान कसरी गर्ने भन्नेबारे किसानलाई सजग गराउँदै आएको ढुङ्गानाले बताए।

यसैगरी मिलले बजार उतारचढाव भएको अवस्थामा बिक्री नहुने समस्याबाट किसानलाई राहत दिलाएको उनी बताउँछन् ।

मिलले सर्वसाधारणका लागि सेयर निष्काशन गर्ने योजना बनाएकाे छ । सेयर निष्काशन गर्दा किसानलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखिने निर्देशक ढुङ्गानाले बताएका छन् ।