काठमाडाैं । नेपाल समाजवादी पार्टीकाे विधान मस्यौदाका सन्दर्भमा विधान मस्यौदा समितिका संयोजक डा. जनक शाहसँग मेराेन्यूजले गरेको कुराकानी :

१. नेसपाको विधान मस्यौदा समितिको संयोजकका रुपमा विधान मस्यौदा तयार गर्दै हुनुहुन्छ, यो पारित गर्ने प्रक्रिया के हो ?

विधान मस्यौदा करीब करीब तयार भएको अवस्थामा छ । अब १,२ दिन भित्र हामी तलसम्म सम्प्रेषण गर्छौं । यही कार्तिक ५ र ६ गते पोखरामा सम्पन्न हुने पार्टीको प्रथम विधान अधिवेशनबाट करीब ४०० प्रतिनिधिहरुको सहभागितामा विधान अधिवेशनमा व्यापक छलफल गरी सलाई पारित गरेर कार्यान्वयनमा लैजान्छौ ।

२. विधानका खास नयाँ अन्तवस्तुहरु के के रहेका छन् ?

हाम्राे पार्टी नेपालमा अग्रगामी वैकल्पिक राजनीतिको संस्थापक र पैरवीकर्ता हो । त्यसैले परम्परावादी राजनीतिक संस्कार र प्रचलनमा परिवर्तन ल्याउनु पर्छ भन्ने हाम्रो मान्यता भएको हुँदा नयाँ सांगठनिक अभ्यास, युगअनुकुलको नेतृत्व विकास र डेलीभरी गर्न सक्ने राजनीतिको विकासमा केन्द्रीत हुन्छ । सार्वभौम पार्टी सदस्य, समावेसी तथा सहभागितामूलक लोकतन्त्रको अभ्यास, एक व्यक्ति एक कार्यकारी पद र अधिकतम दुई कार्यकालको नीति, स्वायत्त र सृजनशील जनसंगठन, सामाजिक विभेद, अपराधजन्य क्रियाकलाप र भ्रष्ट्राचारप्रति शून्य सहनशीलताको नीति, सदस्यहरुको अध्ययनशील जीवनपद्घति, श्रममैत्री एवं प्रगतिशील संस्कृति विकास, पारदर्शी र आत्मनिर्भर आर्थिक व्यवस्थापन, सडक, सदन र सरकारका माध्यमबाट जन्तासँग जोडिने, नेतृत्व चयनमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली, प्रत्याव्हान र अस्वीकार गर्ने अधिकारको प्रयोग, नेतृत्वमा युवाहरुको उल्लेख्य सहभागिता, आदि प्रमुख विषयवस्तु रहेका छन् ।

३. नेपालमा वैकल्पिक राजनीति शक्तिको संभावना छ र ?

अहिले नेपाली राजनीतिमा देखिएका सबै अन्तरविरोधहरुको हल नै अग्रगामी वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति हो । यस्तो प्रकारको राजनीतिक शक्तिको विकास नहुँदासम्म नेपालको समृद्धि सम्भव छैन । आधुनिक नेपाल निमार्णको क्रममा पहिलो भौगोलिक एकिकरणको चरण मानिन्छ र दोस्रो लोकतान्त्रीकरणको चरण हो त्यो हामीले पुरा ग¥यौं तर त्यस पश्चात् अबको तेश्रो समतामूलक समृद्धिकरणको चरणलाई अहिलेको ढर्राको राजनीतिले पार लगाउन सक्दैन् । त्यसैले नयाँ युगको आवश्यकता बमोजिम एक नयाँ, अग्रगामी र वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको निमार्ण गरी मलुकुको सामाजिक–आर्थिक र राजनीतिक रुपान्तरण सहित समुन्नत समाज स्थापना गर्ने ध्येयले २०७३ जेठ ३० गते नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल स्थापना हुँदै र त्यसकै निरन्तरतामा एकता, संघर्ष र रुपान्तरणको प्रक्रियामा नेपाल समाजवादी पार्टी २०७९ असार २९ गते स्थापना हो । हामी यसै अभियानमा निरन्तर अघि बढ्ने छौं । परम्रावादी राजनीतिक दल र छिटफुटरुपमा लोकरिझ्रयाई र तुष्टिकरणकालागि आएका आफुलाई नयाँ भन्ने विचारबिहिन दलहरुले विद्यमान नेपाली समाजका अन्तरविरोधहरु र नेपाली जनताको समृद्धिको चाहनालाई हल गर्न सक्दैन भन्ने हाम्रो निष्कर्ष हो ।

४. नेपालमा धेरै राजनीतिक दलहरु छन्, नेपाल समाजवादी पार्टीलाई नेपाली जनताले कस्तो पार्टीरुपमा बुझ्ने ?

नेपाल समाजवादी पार्टीलाई नयाँ शक्तिकोरुपमा बुझ्न अपिल गदर्छौं । यो एक थान राजनीतिक दल बनाउने प्रक्रिया मात्र हैन, बरु नेपाली राजनीतिमा सचेततापूर्वक थालनी गरिएको ठूलो क्रमभंगताको प्रक्रियाको शुरुवात हो । नेपाली जनताले आफ्नो सार्वभौम अधिकारको उच्चतम अभ्यास गरी निर्वाचित संविधान सभाबाट निर्माण गरेको नेपालको संविधानका आधारभूत अन्तरवस्तुहरु गणतन्त्र, संघीयता, समावेशी लोकतन्त्र र धर्म निरपेक्षताको जर्गेना गर्दै, संविधानबाट सम्बाेधन हुन नसकेका वर्ग, जाति, लिंग, वर्ण, क्षेत्र र अल्पसंख्यक समुदायका विद्यमान समस्या र अन्तरविरोधहरुको हल गर्ने नयाँ युग अनुरुपको रुपान्तरित रानीतिको विकास गर्न प्रयासरत राजनीतिक शक्तिको रुपमा बुझ्दा हुन्छ ।

५. नेपाल समाजवादी पार्टीको वैचारिक आधार के हो ?

२१ औं शताब्दीको शुरुवातसंगै विश्व तीव्र वैचारिक पुनर्गठन र ध्रुवीकरणको प्रक्रियाबाट गुज्रदै रहँदा विज्ञान र प्रविधिको अभूतपूर्व विकास तथा विस्तार र उत्पादन तथा श्रम सम्बन्धका नयाँ आयामहरुको विकासले नयाँ विचारको खोजी गरिरहेको परिप्रेक्ष्यमा २० औं शताब्दीको उदार पूँजीवाद र राज्य नियन्त्रित समाजवादी विचार प्रणालीभन्दा उन्नत, द्वन्द्वात्मक भौतिकवादी दर्शनको सारतत्व सहितको वैज्ञानिक मानवतावादद्वारा निर्देशित र समावेसी तथा सहभागितामूलक लोकतन्त्रमा आधारित समुन्नत समाजवाद हाम्रो सिद्धान्त र विचार हो ।

६. तपाईहरुको रानीतिक कार्यभारलाई कसरी अभिव्यक्त गर्न चाहानुहुन्छ ?

देशको जटील भूराजनीतिक अवस्थिति, गरिबी, वेरोजगारी, भ्रष्टाचार, अल्पविकास, असमानता, विभेद, परनिर्भरता पर्यावरण विनाश र आन्तरिकरुपमा अत्यन्त पिछडिएको अर्थ–राजनीतिक प्रणालीले सिर्जना गरेका संरचनात्मक समस्याहरु पाँच ‘स’ स्वाधीनता, संघीयता, सुशासन, समृद्धि र समुन्नत समाजवादको कार्यदिशा र नयाँ संगठनात्मक ढाँचा, कार्यक्रम र योजनामार्फत् समाधान गर्दै जनतालाई गोलबन्द गर्ने हाम्रो प्रमुख रानीतिक कार्यभार हुनेछ ।

७. अन्त्यमा केही भन्न चाहानु हुन्छ ?

हामी इमान्दारीपूर्वक जनताको माझमा गएर अग्रगामी वैकल्पिक राजनीतिबारे बुझाउने प्रक्रियामा छौं । जनताहरु सदियौंदेखि हल नभएका आफ्नै समस्याहरुको चटारोमा छन् तर ती समस्याहरु अहिले चलिआएको चलिचलाउ राजनीतिबाट सम्भव छैन । त्यसैले राजनीतिक संस्कारमा परिवर्तन र रुपान्तरण नगरी जनताका समस्याहरुको उचित हल र नेपालको समतामूलक समृद्धिकरणको चरणलाई निष्कर्षमा पुर्‍याउन नसकिने हुँदा जनस्तरबाट यो कुरो बुझ्न जरुरी भएको हुँदा सडक, सदन र सरकारको मोर्चाबाट यी कार्यहरु गर्न साथ सहयोगको लागि अपिल गर्न चाहान्छु ।