सन् २०२४ मा मस्कोस्थित क्रोकस सिटी कन्सर्ट हलमा भएको घातक आतङ्कवादी आक्रमणका अभियुक्तहरूलाई रुसी अदालतले कडा सजाय सुनाएको छ । बिहीबार भएको फैसलामा चार मुख्य बन्दुकधारीसहित १५ जनालाई आजीवन कारावास सजाय दिइएको छ । उक्त आक्रमणमा १५० जनाको ज्यान गएको थियो । यसलाई दुई दशकभन्दा बढी अवधिमा रुसमा भएको सबैभन्दा भीषण हमला मानिन्छ ।

मार्च २२, २०२४ मा भएको उक्त आक्रमणको जिम्मेवारी इस्लामिक स्टेट ९आइएस० ले लिएको थियो । फैसला सुनाउँदा केही पीडितका आफन्तहरू मस्कोस्थित सैन्य अदालतमा उपस्थित थिए ।

न्यायाधीशले ताजिक नागरिक सम्सिडिन फरिदुनी, दलेर्दजोन मिर्जोयेभ, मखमद्सोबीर फायजोभ र सैदाक्रामी राचाबोलिजोडालाई आजीवन कारावास सजाय सुनाएका थिए । अभियोजन पक्षका अनुसार ती चारै जना बन्दुकधारीहरूले कन्सर्ट सुरु हुनुअघि हलभित्र अन्धाधुन्ध गोली चलाएपछि भवनमा आगजनी गरेका थिए, जसका कारण धेरै मानिसहरू भित्रै फसेका थिए ।

उक्त घटनामा ६०० भन्दा बढी मानिस घाइते भएका थिए भने मृतकमध्ये छ जना बालबालिका थिए । आक्रमण सोभियत कालीन रक ब्यान्ड ‘पिकनिक’ को कन्सर्ट सुरु हुनुअघि भएको थियो ।

अदालतले अन्य ११ जनालाई पनि सहयोगीको भूमिका खेलेको र आतङ्कवादी सम्बन्ध राखेको आरोपमा आजीवन कारावास सजाय सुनाएको छ । साथै एक पिता र उनका दुई छोरासहित थप चार जनालाई ती अभियुक्तहरूसँग सम्बन्ध राखेको अभियोगमा १९ देखि २२ वर्षसम्मको कैद सजाय सुनाइएको छ ।

मस्कोको उपनगरमा भएको यो हमलालाई सन् २००४ मा भएको बेसलान विद्यालय घेराबन्दीपछि रुसमा भएको सबैभन्दा ठूलो आतङ्कवादी घटना मानिन्छ ।

घटनाको दोस्रो वार्षिकी नजिकिँदै गर्दा फैसला आएको हो । आक्रमणका बेला कन्सर्टको भिडियो खिचिरहेका इभान पोमोरिनले अदालत परिसरमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै पीडित परिवारका लागि घटना अझै ‘हिजो जस्तै ताजा’ रहेको बताए । उनले सबै दोषीहरू पूर्ण रूपमा न्यायको कठघरामा पुग्नेबारे अझै स्पष्ट नभएको पनि उल्लेख गरे ।

अभियुक्त चार बन्दुकधारीहरू घटना हुँदा २० देखि ३१ वर्ष उमेरका थिए । उनीहरू विभिन्न सामान्य पेशामा संलग्न थिए, जसमा ट्याक्सी चालक, कारखाना कर्मचारी र निर्माण मजदुर पनि रहेका थिए ।

घटनापछि पक्राउ परेका ती अभियुक्तहरूलाई अदालतमा ल्याउँदा उनीहरूमा यातनाका सङ्केत देखिएको थियो । एक जना अभियुक्तलाई त व्हीलचेयरमा अचेत अवस्थामा ल्याइएको थियो । सुरक्षा निकायसँग सम्बन्धित सामाजिक सञ्जालमा उनीहरूको कडा सोधपुछ देखिने भिडियोहरू पनि सार्वजनिक भएका थिए ।

रुसको अनुसन्धान समितिले फैसलापछि आक्रमण योजनाबद्ध रूपमा गरिएको र त्यसको लक्ष्य किएभका हितसँग सम्बन्धित रहेको दाबी गरेको छ, यद्यपि क्रेमलिनले आक्रमणमा युक्रेनी संलग्नताको आरोप लगाउँदै आएको भए पनि स्पष्ट प्रमाण सार्वजनिक गरिएको छैन ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले अभियुक्तहरूले दागेस्तानमा समेत अर्को आक्रमणको योजना बनाएको आरोप लगाएका छन् ।

यस घटनापछि रुसमा आप्रवासीसम्बन्धी नीति अझ कडा बनाइएको छ । सरकारले मध्य एसियाली आप्रवासीहरूलाई लक्षित गर्दै कडा कानूनी कदम र राजनीतिक बयानबाजी बढाएको छ, जसले मस्कोसँग निकट सम्बन्ध राख्ने केही मध्य एसियाली देशहरूमा असन्तोष पैदा गरेको छ ।

रुसको अर्थतन्त्र लामो समयदेखि मध्य एसियाबाट आउने लाखौँ आप्रवासी श्रमिकमा निर्भर रहँदै आएको छ । तर युक्रेन युद्ध र क्रोकस हमलापछि बढेको आप्रवासी विरोधी वातावरणका कारण रुसतर्फ जाने कामदारहरूको सङ्ख्या घट्दै गएको बताइएको छ ।