काठमाडौं । एमाले अध्यक्ष केपी ओली विहिवार विहानै देखि ब्यस्त थिए । उनको ब्यस्तता यतिसम्म देखियो की उनलाई भ्याई–नभ्याई छ । विहानै देखि भक्तपुर बालकोटस्थित निवासमै भेट गर्न आईपुगेका नेता कार्यकर्ता भेटघाट गर्ने देखि दिनभरको ब्यस्त कार्यतालिका सम्मले ओलीलाई फूर्सद छैन भन्ने देखाएको छ ।

हुन त ओलीको साँझ अवेर सुत्ने र विहान फेरि छिट्टै उठिहाल्ने बानी छ । वुढ्यौली उमेरमा पनि अन्य नेताहरु भन्दा सक्रियतापूर्वक खटिन सक्ने ओलीको आँट छ ।

यतिवेला उनको पार्टी एमाले दुई टुक्रा भएको छ । गत २०७४ फागुनमा माओवादी केन्द्रसँग समेत चुनावी गठबन्धन बनाएर झण्डै दुई तिहाईको बामपन्थी सरकारको नेतृत्व गरेका ओलीलाई त्यसवीचमा नेपालका दुई ठूला कम्युनिष्ट पार्टी मिलाएको जस पनि थियो । तर त्यो धेरै दिन टिक्न सकेन ।

ओलीकै कार्यशैली र राजनीतिक कदमलाई दोष देखाउँदै नेकपाभित्रै हुँदा उनको पार्टीभित्रै विरोध भयो । उनी एकातिर माधव नेपाल र प्रचण्ड अर्काे खेमातिर हुन पुगे । त्यसवाट करिव–करिव पार्टी जीवनमै निक्कै रक्षात्मक हुन पुगेका ओलीलाई सर्वाेच्च अदालतको एउटा फैसल्लाले ठूलै राहत दिलाई दियो ।

त्यो फैसल्ला थियो – एमाले र माओवादी लाई पूर्ववत अवस्थामै फकाईदिने निर्णय ।

त्यसपछि भने ओली एमालेमा बलियो त देखिए । तर सत्ता राजनीति भने उनले क्रमशः गुमाउँदै गए । उनले आफैले नेतृत्व गरेको सरकार ४२ महिनापछि छोडेर हिडनुपरयो । गण्डकी, लुम्विनी जस्ता प्रदेशमा उनका विश्वासप्राप्त नेताहरुले नेतृत्व गरेको सरकार पनि गल्याम्मै ढल्न पुग्यो । त्यसमा पनि पार्टीभित्रकै माधव नेपाल समुहले खेलेका कतिपय भूमिकाका कारण उनको सोच र योजनामा सधै ‘करौती’ चलिरह्यो ।

अन्ततः वुधबारबाट त उनको पार्टी एमाले नै दुई टुक्रा भईदियो । स्थानिय तह, प्रदशे देखि केन्द्रसम्मको चुनाव सन्निकट रहेको बेला एमाले विभाजित भईदियो । यसले ओलीलाई स्वभाविक चोट लाग्नेछ ।

माधव नेपालले निर्वाचन आयोगमा नेकपा एमाले समाजवादी दर्ताका लागि निवेदन दिएका छन् । त्यो अहिले आयोगमा दर्ताको प्रक्रियामा छ । नेपालले नयाँ पार्टी दर्ता गराएपछि आएको यो विभाजनवाट एमालेको पार्टी संगठनमा कति क्षति पुग्ला ?

अहिले त्यसको लेखाजोखा शुरु भएको छ । तल्लो तहसम्म नै विभाजित रहेको एमालेमा रहेका कतिपय नेता कार्यकर्ता ‘पर्ख र हेर’ को रणनीतिमा छन् । संघ, प्रदेश र स्थानिय तहकै जनप्रतिनिधीहरु प्नि कतिपय पर्खने र हेर्ने मुडमै देखिएका छन् ।

नवौं महाधिवेशनमा प्यानलगत रुपमै निर्वाचन भिडेका कारण केन्द्र देखि स्थानिय तहका पनि सेल कमिटिसम्मै ओली र नेपाल पक्षको प्रष्ट कित्ताकाँट थियो । तर अव विभाजननै भएको अवस्थामा तलसम्म त्यसको असर के पर्छ ? अहिले एमालेका नेताहरु लेखाजोखा गर्न थालेका छन् । सकभर संगठनमा पर्ने क्षति रोक्न यतिवेला ओलीको दौडधुप शुरु भईसकेको छ ।

सरकारले संसद अधिवेशन अन्त्य गरेर अध्यादेश ल्याउने तयारी गरेदेखि नै ओलीको वढेको ब्यस्तताले यही कुराको झल्को दिन्छ । एमाले–माओवादी पूर्नस्थापित भए देखि नै माधव नेपाल विनाको एमाले बनाउने ओलीको सपना अहिले करिव पूरा भएको छ । नेपाललाई र वरिष्ठ नेता झलनाथ खनाललाई पार्टीमा आउनबाट रोक्ने र नेपाल समुहमा रहेका अन्य नेताहरु तान्ने रणनीतिमा करिव ओली पार्टी फुटेपनि एक हदमा सफल भएका छन् ।

त्यही भएर नै हुनुपर्छ, अव माधव नेपालले संगठन टुक्राएर लैजान सक्ने जनशक्ति रोक्न ओली यतिवेला सक्रियतापूर्वक जुटेका छन् । उनले संसद अधिवेशन सरकारले अन्त्य गरेको रात मध्यरातमा पार्टी नेता कार्यकर्तालाई एकताको अफिल गरेर एकताका लागि कार्यदलले बनाएको १० वुँदेमा आफु प्रतिवद्ध रहेको सार्वजनिक वक्तब्य दिएका थिए । माधव नेपाल समुहका प्रभावशाली नेताहरु भीम रावल, अष्टलक्ष्मी शाक्य , सुरेन्द्र पाण्डे, घनश्याम भुषाल, गोकर्ण विष्ट, योगेश भट्टराई सम्मलाई त्यही वक्तब्यका आधारमा एमालेमै रोकिन ‘सेफल्यान्डिङ’ ओलीले गरिदिएका थिए ।

त्यसमाथी ओलीले अहिले नेपाल समुहका अन्य नेता कार्यकर्ता लाई पनि एमालेमै रोक्ने र नेपालसँग जान नदिन व्रम्हअस्त्र फाल्न थालेका छन् ।

त्यसको एउटा पछिल्लो उहाहरण बाग्मति प्रदेशका मुख्यमन्त्री वनेकी अष्टलक्ष्मी शाक्यलाई लिन सकिन्छ । पहिले आफैले मुख्यमन्त्री बन्न नदिएकी शाक्यलाई पार्टी फुटेकै दिन ओलीले मुख्यमन्त्री बनाईदिएका छन् ।

अन्य नेता कार्यकर्तालाई पनि उनले सोही अनुसार एमालेभित्रै सुरक्षित गर्न अनेक प्रयत्न जारी राखेका छन् । नेपालले नेकपा एमाले समाजवादीमा केन्द्रीय सदस्य बनाएर निर्वाचन आयोगमा दर्ता गराएका बाग्मति प्रदेशका सांसद कृष्ण खनाललाई प्रदेशकै सामाजिक विकास मन्त्री बनाएर ओलीले रोकेका छन् ।

अहिले ओलीको ध्यान नै सकभर नेपाल समुहलाई तत्कालिन केन्द्रीय समितिमा २० प्रतिशत पूग्न नदिने र सांसदमा पनि २० प्रतिशत पुग्न नदिने रणनीतिमा छ । त्यसैका लागि उनले समानुपातिक सहितका १४ सांसदलाई कारवाहीको डन्डा चलाएर संसद सचिवालयमा पदमुक्त गर्न पत्र दर्ता गराएका छन् । सभामुख सापकोटालाई माधव नेपाल सहितलाई पदमुक्त गर्न सूचना जारी गर्न लगाउन प्रमुख सचेतक सहितका नेतालाई परिचालन गरेर विहिवार नै दवाव वढाईरहेकै छन् ।

‘दल विभाजनका लागि रहेको ४० प्रतिशतबाट घटाएर २० प्रतिशत ल्याए । त्यो पनि संसदीय दल र केन्द्रीय समितिमध्ये जहाँ भए पनि हुने रे । हामीले अलिकति मेहनत गर्ने हो भने त्यो २० प्रतिशत पनि १० प्रतिशतमा झर्छ, तीनको पार्टी दर्ता हुन पनि पाउँदैन ।’ ओलीले विहिवार भक्तपुरमा आयोजित कार्यकर्ता सम्वोधनका क्रममा भने ।

ओलीले बिहीबार जिल्ला समन्वय समिति भक्तपुरले आयोजना गरेको पुस्तक विमोचन तथा विद्युतीय सूचना केन्द्र उद्घाटन कार्यक्रममा पनि नेपाल समुहलाई आरोपित गर्ने र पार्टी नेता–कार्यकर्ता एमालेमै जोगाउने रणनीति अख्तियार गर्न खोजे । एउटा भिडियो अन्तर्वार्ता पनि उनले विहिवार दिए । साँझ फेरि भक्तपुर जिल्ला संगठन समितिको आयोजनामा नेता कार्यकर्तालाई विशेष सम्वोधन गरे । सकभर आफैले नेता कार्यकर्तालाई सम्वोधन गरेर हुन्छ या अन्र्तवार्ताहरु दिएर हुन्छ आफना् कुरा धेरै भन्दा धेरै नेता कार्यकर्ता तहमा पुराउने र आफना कुरा सुनाउने रणनीति अन्र्तगत नै ओलीका विहिवारका कार्यक्रमहरुलाई लिन सकिन्छ ।

ति सवै सम्वोधनमा एमालेलाई विभाजनले कुनै क्षति नपुग्ने भन्दै नेता कार्यकर्तालाई उत्साहित बनाउने र एमालेमै सुरक्षित गर्ने भाषणवाजी ओलीले गरेका छन् । ‘संसारमा कुनै पात नझर्ने रुख हुँदैन । हामीमा त्यस्तै भयो’ भन्दै ओलीले एमाले नामको ठूलो रुखवाट माधव नेपाल लगायतका केही नेताहरु सामान्य पातका रुपमा मात्र झरेको टिप्पणी गरे । पार्टी विभाजनले एमालेमा एकछिन ग्रहण लागे जस्तो मात्र भएको बताए ।

अहिले ओलीको ध्याउन्न मुख्यत प्रदेश १, बाग्मति प्रदेश र सुदुरपश्चिम प्रदेशका एमाले बाट निर्वाचित सांसदहरु तिर देखिएको छ । प्रदेश १ मा वढीमा ८ सांसदले एमाले छोडेर माधव नेपाल समुहमा ग एभने त्यहाँ ओली पक्षका नेता शेरधन राईले नेतृत्व गरेको प्रदेश सरकार गुम्नेछ । त्यहाँ माधव नेपालतिर जान सकने सांसदहरुको संख्या देखिन सक्ने भएकाले ओलीले चलाखीका साथ मुभ वढाएको ओली निकटका एक केन्द्रीय नेताले बताए ।

उता बाग्मतिमा नेपाल समुहकै नेतृ अष्टलक्ष्मीलाई तानेर उनले नेपाल समुहलाई कमजोर मात्र बनाएनन, एमालेकै नेतृत्वको सरकार टिक्ने वतावरण बनाएको ओली निकटका ति नेताले भने । उनको ध्यान यस अतिरिक्त सुदुरपश्चिम प्रदेशमा अहिले छ । त्यहाँँ माओवादी केन्द्रका नेता त्रिलोचन भट्ट मुख्यमन्त्री छन् ।

एमालेको माधव नेपाल समुहको साथमा भट्टले सरकार जोगाएका थिए । तर अहिले प्रदेश सभाका सांसदहरुका वीचमा प्रभावी मानिएका भीम रावल एमालेमै रहने भएपछि आफुहरुको सरकार निर्माणमा ओलीले एमाले सांसद जोगाएर नयाँ चाल चाल्न खोजेको एमालेभित्र चर्चा छ ।