काठमाडौं । कांग्रेसको विधानमा महामन्त्री दुई जना हुने ब्यवस्था छ । १३ औं महाधिवेशनमा एउटा निर्वाचित र अर्काे मनोनित महामन्त्रीको ब्यवस्था थियो । तर १४ औँ महाधिवेशनमा महामन्त्रीका दुवै पदमा निर्वाचित हुनुपर्ने ब्यवस्था गरिएको छ । सभापतिपछिको कार्यकारी मानिने महामन्त्रीमा यसपटक कांग्रेसका पहिलो पुस्ताका नेताका भन्दा दोस्रो पुस्ताका नेताहरुको दावी वढी छ ।

युवा पुस्ताले महामन्त्रीमा रुची देखाईरहँदा बुढापुस्ताका नेताहरुले भने महामन्त्रीका उठिहाल्ने आकाक्षा त्यक्ति देखाएका छैनन । त्यही कारण पनि यसपटकको कांग्रेस महाधिवेशनमा सभापतिका आकाक्षी वुढो पुस्ता नै देखिएपनि महामन्त्रीमा भने तन्नेरी पुस्ताकै चर्चा चुलीमा छ ।

पार्टीको तल्लो तहवाटै महाधिवेशनको औपचारिक प्रक्रिया शुरु हुँदै गर्दा कांग्रेसमा आकाक्षी उम्मेदवारहरुले उम्मेदवारी घोषणा गर्न थालेका छन् । टिमवद्ध घोषणा भइनसकेपनि आकांक्षीहरुले ब्यक्तिगत उम्मेदवारी घोषणा कांग्रेसमा हुन थालेको छ ।

पार्टीभित्र समान प्रतिस्पर्धामा रहेका नेताहरुकाबीचमा महामन्त्रीमा भिडन्त हुने देखिएका कारण पनि महामन्त्री पदको चुनावी रौनकता रोचक हुने देखिएको कांग्रेसभित्र चर्चा छ । जति सभापतिको उम्मेदवार अन्तिमसम्म कति जाना बन्लान् र कसले नेतृत्वमा बाजी मार्ला भन्ने चर्चा शुरु हुँदै गर्दा महामन्त्रीको रोचक प्रतिस्पर्धा यसपटक हुने देखिएको छ ।

अहिले ९सभापति शेरबहादुर देउवा० संस्थापन पक्षबाट विश्वप्रकाश शर्मा, डा प्रकाशशरण महत, ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, बालकृष्ण खाँण, एनपी साउद र रमेश लेखकले महामन्त्रीको आकांक्षा राखेका छन् । जसमध्ये देउवाले आफनो टिमबाट दुई जना महामन्त्रीका उम्मेदवार क–कसलाई छान्छन् ? खुलिसकेको छैन । तर आकाक्षी नेताहरुका दावी र प्रचारशैली हेर्ने हो भने सवैले सभापतिको साथ पाएको जिकिर गर्न छोडेका छैनन् ।

सहमहामन्त्री रहेका डा. प्रकाशशरण महतले आफु देउवाको अलिक विश्वासपात्र भएको भन्दै महामन्त्रकिो उम्मेदवारी घोषणा गरिसकेका छन् । देउवाले पनि आफु अनुकुलको महामन्त्री बनाउन नसकिए अर्काे महाधिवेशनमा आफ्नो समुहलाई अप्ठ्यारो पर्ने ठानेर पनि उनले विश्वासपात्र मध्येवाट दुईलाई महामन्त्रकिो उम्मेदवार बनाउने ठानिएको छ ।

सोहीकारण पनि महतले आफुलाई देउवाको समुहबाट महामन्त्रीको बलियो उम्मेदवारका रुपमा प्रस्तुत गर्न थालेका छन् । देउवाका राम्रा र नराम्रा सबै कुराको पक्षपोषण गर्ने महतले आफु महामन्त्री उम्मेदवार हुने सार्वजनिक रूपमा बताइसकेका छन् । देउवाको विश्वासपात्र अहिलेको कानुनमन्त्री ज्ञानेन्द्रवहादुर कार्की भद्र छवि भएका मानिन्छन् ।

यसैगरी, अहिलेका गृहमन्त्री एवम् कांग्रेसका केन्द्रिय सदस्य खाँण तरुण दल र नेविसंघको सांगठनिक नेटवर्क भएका सशक्त आकांक्षी हुन् । क्रियाशील छानबिन समितिका संयोजक रमेश लेखक देउवाका अर्का विश्वासपात्र भएकाले उनी बलिया आकाक्षीं मानिन्छन् ।

सुदुरपश्चिमकै एनपी साउदलाई देउवाले आफनो किचेन क्याविनेटमा प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार बनाउन चाहेपनि उनले पार्टीमा आफुलाई स्थान दिन आग्रह गरेअनुसार उनी पनि देउवाको टिमका वलिया उम्मेदवार हुन् । पार्टी प्रवक्ता शर्मा पनि महामन्त्रीमै लड्ने तयारी गरेका छन् ।

उनले यही भदौ २४ गते विपि स्मृति दिवसका दिन पारेर औपचारिक उम्मेदवारी घोषणा गर्ने तयारी गदै छन् । आफ्नै समुहका महामन्त्रीका आकाक्षीले समुहको आधिकारिक टिकट नपाए संस्थापन पक्ष छाड्नेसम्मको चर्चा हुन थालेपछि देउवालाई महामन्त्रीमा क-कसलाई ल्याउने भन्नेमा थप समस्या देखिन थालेको छ ।

संस्थापन पक्षमा देउवा आफै सभापतिका उम्मेदवार बन्दैछन् । टिम ब्यवस्थापनमा समस्या देखिए त्यसको असर महाधिवेशनमा आफैमाथि पर्न सक्ने देखेर पनि उनले सचेततापूर्वक आकाक्षी नेताहरुको चाहनाको लेखाजोखा गरिरहेको बालुवाटारभित्र चर्चा चल्ने गरेको छ । संस्थापन समुहका उपसभापति निधिले पनि सभापतिमा उम्मेदवारी दिने घोषणा गरिसकेका छन् ।

यता, संस्थापनइतर (रामचन्द्र पौडेल) समूहतर्फका युवा नेताहरुको रोजाई र आकाक्षा पनि बढीजसो महामन्त्रीमा परेको देखिन्छ । चन्द्र भण्डारी, मिनेन्द्र रिजाल, गुरु घिमिरे, गगन थापा, धनराज गुरुङ लगायतका नेताहरुले महामन्त्रीमा आकाक्षा देखाएका छन् ।

१३ औं महाधिवेशनमा कृष्णप्रसाद सिटौला समुहबाट महामन्त्रीमा उम्मेदवारी दिएका गगन थापा पौडेल पक्षको पत्रकार सम्मेलनको अघिल्लो लहरमा बसेर समुह परिवर्तनको संकेत गरेका छन् । उनले पौडेल पक्षबाट महामन्त्रीमा उम्मेदवारी दिने बताईएको छ । कुन समुहबाट उठने नभनेपनि आफुले १४ औं महाधिवेशनमा महामन्त्रीमा उम्मेदवारी दिने उनले आफ्नै निर्वाचन क्षेत्र काठमाडौं ४ मा पुगेर घोषणा गरिसकेका छन् ।

अर्का नेता मिनेन्द्र रिजालले पनि महामन्त्रीमा उम्मेदवारी घोषणा गरेर तयारी अघि बढाएको बताए । पौडेल समुहमा पनि सभापतिका आकाक्षी धेरै छन् । संस्थापनइतर समुहमा नै वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल, महामन्त्री शशांक कोइराला, पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंह र नेता शेखर कोइराला, केन्द्रिय सदस्य कल्याण गुरुङ् सभापतिका प्रत्याशी छन् । जसकाकारण पनि महामन्त्रीमा कुन कुन नेतालाई कसरी ब्यवस्थापन गर्छन् ? अहिले चासोको विषय बनेको छ । यो समुहले सभापति , महामन्त्री लगायतमा साझा उम्मेदवार चयन गर्ने प्रतिवद्धता जनाईसकेका छन् ।

कृष्णप्रसाद सिटौला पक्षबाट प्रदीप पौडेल महामन्त्रीमा लड्ने तयारीमा छन् । १३ औँ महाधिवेशनमा सिटौला समुहबाट महामन्त्री उठेर पराजित भएका गगन थापा, अहिले पौडेल समुहमा देखिएपछि पौडेल ले महामन्त्रीमा आफै अगाडी बढ्ने तयारी गरेका हुन् ।

उनले केही दिनमै उम्मेदवारी घोषणा गर्ने बताउँदै आएका छन् ।

नेपाली कांग्रेसले पछिल्लो पटक संशोधन गरेको विधानमा सभापतिसहित १४ पदाधिकारीको व्यवस्था छ । जसमा सभापति, दुई उपसभापति, दुई महामन्त्री, आठ सहमहामन्त्री र कोषाध्यक्ष हुने व्यवस्था गरेको छ ।

समानुपातिक समावेशीको समूहबाट ८ सहमहामन्त्रीको व्यवस्था रहेकाले धेरै युवाको व्यवस्थापनमा सहज हुने पनि देखिएको छ । सबै पदाधिकारी निर्वाचित हुने नयाँ व्यवस्था कांग्रेसमा महाधिवेशनबाट कार्यान्वयनमा आउने भएको छ ।