काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १४ औँ महाधिवेशनको औपचारिक प्रक्रिया भोलि (शुक्रवार)वाट शुरु हुँदैछ । वडा तहवाटै निर्वाचित भएर आउने महासमिति सदस्यले पार्टीको केन्द्रीय महाधिवेशन प्रक्रियामा भाग लिन पाउने भएकाले कांग्रेसभित्र वडा तहदेखिकै अधिवेशनलाई महत्वका साथ हेरिन्छ ।

जसकाकारण पनि पार्टीको नेतृत्वमा पुग्ने आकाक्षा राख्नेहरुले वडा अधिवेशनदेखि नै निक्कै चासोका साथ हेर्ने गर्दछन् । वडा अधिवेशन शुक्रवारबाट शुरु हुदैछ । भदौँ १८ गते देखि २७ गतेसम्म जुनसुकै मितिमा अधिवेशन गर्न सक्ने गरी केन्द्रले सर्कुलर गरेको छ ।

काग्रेसको महाधिवेशन मंसिर ९ देखि १३ गतेसम्मका लागि तोकिएको छ ।

यसअघि पार्टीको १४ औँ महाधिवेशनको कार्य तालिका क्रियाशील सदस्यताको विवादकै कारण तीन पटकसम्म प्रभावित भईसकेको छ । कांग्रेसले क्रियाशिल सदस्यताकै विषयमा यति लामो समय खर्चिएको यो पहिलो पटक होइन ।

शुक्रवारबाट हुने महाधिवेशनको औपचारिक प्रक्रियाको थालनीको चौँथो कार्यतालिका अनुसार अधिवेशन हुदैछ । कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको २०७६ साल माघ १३ गते बसेको बैठकले पहिलो पटक १४ औं महाधिवेशन कार्यतालिका ल्याउने निर्णय गरेको थियो ।

कांग्रेसले ०७७ फागुन ६ मा पहिलो पटक महाधिवेशनको मिति तोक्यो । जुन फागुन ७ देखि १० गतेसम्म गर्ने गरी तोकिएको थियो । त्यसबेला क्रियाशील सदस्यताको टुंगो नलागेको र सदस्यता फारम सबैतिर वितरण भइनसकेको,न त सदस्यता छानबिनका लागि समिति नै बनेको थियो । अन्ततः त्यहीकारण ६ महिनाका लागि महाधिवेशन स¥यो ।

त्यसको ६ महिनापछि दोस्रो पटक मिति तोकियो ०७८ भदौ ७–१० का लागि । तर, यो पटक पनि छानबिन समितिले सदस्यताको कामले गति लिएन । असार ४ को केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले पुनः तेस्रो पटक महाधिवेशनको मिति सारेर भदौँ १६–१९ तोकिएको थियो ।

५ असारबाटै रमेश लेखक नेतृत्वको छानबिन समितिले क्रियाशील सदस्यता छानबिनको कामलाई गति दियो । तर समितिले साउन १२ मा केन्द्रीय कार्यसमितिलाई अपुरो प्रतिवेदन बुझायो । विवाद रहेका जिल्ला बारा, रौतहट ,धनुषा र सप्तरीका जिल्ला सभापति र कार्यकर्ताहरुले क्रियाशील सदस्यता धाँधली भएको आफूलाई मान्य नहुने भन्दै धर्ना दिए ।

त्यसपछि कांग्रेसले आन्दोलित पक्षसँग वार्ता गरेर समस्या समाधान गर्न संस्थापन पक्षका प्रकाशशरण महत र इतरपक्षका रामशरण महतलाई पार्टीले जिम्मा दियो । उनीहरु सहोदर दाजुभाई थिए ।

उता, क्रियाशील सदस्यता को विवाद समाधान गर्न दुई सातासम्म पनि निरन्तर प्रयास गर्दा पनि असफल भएपछि ३० साउनको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले कृष्ण प्रसाद सिटौला, मिनेन्द्र रिजाल र लेखक सम्मिलित कार्यदललाई सदस्यताको विवाद मिलाउन जिम्मा दिएर ९ देखि १३ मंसिरमा १४ औँ महाधिवेशन गर्ने गरी कार्यतालिका ल्याएको थियो । तर अझै पनि २१ जिल्लाको क्रियाशील सदस्यताको सूची सार्वजनिक भएको छैन् । जसले ती जिल्लामा महाधिवेशन हुने कि नहुनेमा अझै अन्योल देखिएकाे छ ।

तीन तीन पटक कार्यतालिका प्रभावित

नेपाली कांग्रेसको चौधौं महाधिवेशनका लागि तय भएको कार्यक्रम यसअघि तीन तीन पटक प्रभावित भएको छ । कांग्रेसले पहिलो पटक २०७७ कात्तिक १६ गते वडा अधिवेशन गरी गत वर्षकै फागुन ७ मा पहिलो पटक केन्द्रीय महाधिवेशनको मिति तय गरेको थियो ।

दोस्रो पटक आगामी भदौ ७ गतेदेखि महाधिवेशन गर्ने गरी महाधिवेन कार्यतालिका सार्वजनिक गर्यो । कोरोना संक्रमणको जोखिमका भए पनि क्रियाशील सदस्यताको विवादले दोस्रो पटक तय गरिएको कार्यक्रम पनि प्रभावित बन्यो ।

कांग्रेसले तेस्रो पटक पुनः भदौ १६ गतेदेखि महाधिवेशन आयोजना गर्ने गरी कार्यतालिका सार्वजनिक गर्यो । क्रियाशील सदस्यताको विवादलाई लिएर पार्टीका केन्द्रीय नेताहरु नै अनशनसमेत बस्ने अवस्था आयो ।

तर तेस्रो पटक तय गरिएको कार्यतालिका परिमार्जन गर्दै आगामी मंसिर ९ गतेदेखि १३ गतेसम्म महाधिवेन गर्ने कार्यतालिका तय गरिएको छ । सोही तालिकाअनुसार नै कांग्रेसको शुक्रबारदेखि वडा अधिवेशन हुँदैछ ।

यसरी चुनिन्छन्, महाधिवेशन प्रतिनिधि

नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशनमा भाग लिन वडादेखि नै निर्वाचन हुने गर्दछ । वडा, स्थानीय तह, प्रदेश सभा क्षेत्र, प्रतिनिधिसभा क्षेत्र, जिल्ला अधिवेशन हुँदै प्रदेश अधिवेशन गर्ने गरिएको छ ।

तलदेखि नै हुने निर्वाचन प्रक्रियाबाट महासमिति सदस्य चुनिएर मात्रै कांग्रेसको महाधिवेनमा भाग लिने पार्टी विधानमा उल्लेख छ ।

विधानअनुसार नै महासमिति सदस्यहरु पार्टीको महाधिवेशनमा प्रतिनिधि भई भाग लिन पाउने प्रावधान छ । पार्टी सभापतिदेखि जुन सुकै सदस्यका लागि पनि महासमिति सदस्य चुनिएर मात्रै महाधिवेशनमा भाग लिन पाउने ब्यवस्था भएको नेपाली कांग्रेस एक मात्र पार्टी हो ।

यस्तो छ अहिले जारी गरेको कार्यतालिका

– वडा तहको अधिवेशन ०७८ भदौ १८ गते ।
– स्थानीय तहको अधिवेशन ०७८ भदौ २७ गते ।
– प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन ०७८, असोज १ गते ।
– प्रतिनिधि सभा क्षेत्र र एकमात्र निर्वाचन क्षेत्र भएका जिल्ला अधिवेशन ०७८ असोज ५ गते ।
– एकभन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्र भएका जिल्लाको अधिवेशन ०७८ असोज १० गते ।
– प्रदेश अधिवेशन ०७८ कात्तिक १०, ११ र १२ गते ।
– केन्द्रीय महाधिवेशन ०७८ मंसिर ९–१३ गतेसम्म

तीन पटक कुन– कुन मितिमा स¥यो कांग्रेस महाधिवेशन ?

पहिलो पटक
– वडा अधिवेशन २०७७ कात्तिक १६ गते
– स्थानीय तहको अधिवेशन २०७७ कात्तिक– १८ गते
– प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन २०७७ कात्तिक २१ गते
– प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय अधिवेशन २०७७ कात्तिक २३ गते
– एकभन्दा क्षेत्र भएका जिल्ला अधिवेशन २०७७ कात्तिक २५ गते
– प्रदेश अधिवेशन २०७७ मंसिर २९ गते
– केन्द्रीय महाधिवेशन २०७७ फागुन ७ देखि १० गते, काठमाडौं

दोस्रो पटक

–वडा तहको अधिवेशन, ०७८ असार ५ गते

–स्थानीय तहको अधिवेशन, ०७८ असार ७ गते

–प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन, ०७८ साउन १ गते

– प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय र जिल्ला अधिवेशन ०७८ साउन ३ गते

– एक भन्दा बढी प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र भएको जिल्ला अधिवेशन ०७८ साउन ६ गते

– प्रदेश अधिवेशन ०७८ साउन १० र ११ गते

– केन्द्रीय महाधिवेशन ०७८ भदौ ७ देखि १० गतेसम्म, काठमाडौं ।

तेस्रो पटक

– वडा तहको अधिवेशन ०७८ साउन १२ गते

– स्थानीय तहको अधिवेशन ०७८ साउन १६ गते

– प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन ०७८, साउन २० गते

– प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय अधिवेशन ०७८ साउन २३ गते

– एकभन्दा बढी क्षेत्र भएका जिल्लाको अधिवेशन ०७८ साउन २६ गते

– प्रदेश अधिवेशन ०७८ भदौ १ र २ गते

– केन्द्रीय महाधिवेशन ०७८ भदौ १६ देखि १९ गतेसम्म, काठमाडौ ।