काठमाडौँ । संविधान दिवसको अवसर पारी सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले ९ सय ३ जनालाई विभिन्न पदकबाट विभूषित गरेसँगै विवाद उत्पन्न भएको छ । अघिल्ला वर्षहरूमा सरकारले दिँदै आएको पदक आवश्यकभन्दा बढी भएको भन्दै रोक्ने प्रयास भएको थियो ।

सरकारले २०७६ फागुन १८ गते ‘विभूषण ऐन २०७६’ जारी गरी विभूषण गरी पदक प्रदान गर्न विधेयक नै ल्याएको थियो । उक्त विधेयकअनुसार कूल ९५ जनालाई मात्रै विभूषण गरी पदक प्रदान गर्नु पर्ने व्यवस्था रहेको छ । गृह मन्त्रालयले पेश गरेको उक्त विधेयकबारे थप काम अगाडि बढाएको छ ।

सो ऐनमार्फत अलंकार पदकबाट २७ जना, मान पदावीबाट २० जना, पदकबाट ४८ जना र विपद उद्धार पदकबाट केही व्यक्तिलाई विभूषित गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । पदक वितरणलाई नियन्त्रण गर्न लागिपरेको सरकारले गत वर्ष कोरोना महामारीमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मीलाई हाैसला दिने उद्देश्यले ऐनमा तोकिएभन्दा बढीलाई पदकमार्फत विभूषित गरिएको थियो ।

राष्ट्रिय गौरवका काम गर्ने व्यक्तिहरूलाई दिनु पर्ने पदक आफन्तलाई दिएको, आवश्यकभन्दा बढीलाई वितरण गरेको, आफ्ना नजिकका व्यक्तिलाई पदक प्रदान गर्ने प्रचलन रहेको भन्दै विवाद उत्पन्न भएको देखिएको छ । सरकारले पदकमा मनपरी गरेको भन्दै नियन्त्रण गर्न विभूषण ऐन ल्याएको हो । तर, सरकारले आफ्नै नीति नियम उल्लघंन गरेको पाइएको छ ।

‘राष्ट्रिय जीवनका विभिन्न विशिष्ठ योगदान पुर्याई मुलुकको श्रीवृद्धि गर्ने व्यक्तिलाई राज्यको तर्फबाट प्रदान गरिने विभूषण, उपाधि वा सम्मानसम्बन्धी प्रचलित कानूनलाई संशोधन र एकीकरण गर्न वाञ्छनीय भएकाले,’ ऐनको प्रस्तावनाम नै उक्त वाक्य उल्लेख गरिएको छ । यसअघि सरकार आवश्यकताभन्दा बढी व्यक्तिलाई विभूषण गरी पदक दिँदा राज्यलाई आर्थिक भार पर्ने भन्दै सीमित व्यक्तिलाई मात्रै विभूषण गरी पदक दिने गरी ऐन जारी गरेको हो ।

तर, सरकारले आइतबार सम्पन्न संविधान दिवसमार्फत ऐनमा भएको भन्दा करिब १० गुणा बढी अर्थात ९०३ जनालाई पदक दिएको छ । जसमा नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ पत्नी सीता दाहाल, चर्चित लोक दोहोरी गायिका विष्णु माझी, नयाँ पत्रिकाका प्रधानसम्पादक कृष्णज्वाला देवकोटा, सरकारलाई करिब २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ विद्युतीय भुक्तानी दिन बाँकी रहेका जगदम्बा स्टिलका सञ्चालक साहिल अग्रवालसहित विभिन्न पेशा तथा व्यवसायमा आवद्ध भएकाहरूलाई प्रदान गरेको छ ।

उता, खोलाको भेलमा आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर मनाङमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)विरुद्ध खोप तार्ने डाक्टरको नाम विभूषणको नामावलीबाट हटाइएको थियो । जिल्लाको पोवाङ स्वास्थ्य चौकीमा ५ औँ तहका हेल्थ असिस्टेन्ट (एचए)मा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी लाल बहादुर रोकायाको नाम विभूषणको सूचीबाट हटाइएको हो ।

यो पनि पढ्नुहोस्

पदकमा मनोमानी : विश्वभर प्रशंसा पाएका डाक्टरको नाम हटाइयो

पदकमा झेल : विवादित व्यक्तिले पनि पाएपछि पत्रकारद्वारा अस्वीकार

पूर्वसभामुखदेखि पूर्वप्रमुख निर्वाचन आयुक्तसहित १९२ जनाले लिएनन् पदक (सूचीसहित)